تبلیغات
فیزیک و فلسفه - واقع گرایی ساختاری هستی شناسی تکثّرگرا و بنیادگرایی درباره ی قوانین طبیعت (3)
 
ارسطو و گالیله هر دو حركت آونگ را می‌دیدند امّا ذهنیّت فلسفی آن‌ها باعث می‌شد كه تفسیرهای گوناگونی از آن داشته باشند. توماس کوهن

واقع گرایی ساختاری هستی شناسی تکثّرگرا و بنیادگرایی درباره ی قوانین طبیعت (3)

نوشته شده توسط :رضا اخلاقی
دوشنبه 29 شهریور 1395-09:02 ب.ظ

نوشته­ی ون مک­کارتور (ترجمه منصوره قبدیان، کارشناس ارشد فلسفه علم)

1- مقدمه

2- بنیادگرایی و فرضیه جهان    Dappled

3- استعدادها وخصوصیات

4- حالتی بر ضد بنیادگرایی

5- خصوصیات و واقع­گرایی ساختاری

6- بنیادگرایی و برنامه نظری میدان موثرEFT

7-EFT و واقع­گرایی ساختاری

8- هستی شناسی تکثّرگرا و بنیادگرایی درباره­ی قانون

مقدمه: نانسی کارت رایت اشاره می­کند ما باید بنیادگرایی درباره­ی قوانین طبیعت را رها کنیم و به جای آن فرضیه جهانDappled  را بپذیریم زیرا قوانین به صورت محلی و Local است.

مک کارتور: تفاوت­ها در هستی­شناسی هست امّا وقتی یک مفهوم خاصیتی را دارا است که، این خاصیت ساختار معادلاتی را تشکیل ­دهد و در حوزه­های متفاوت بکار رود. امّا در این مقاله تلاش می­کند تا نشان دهد این ساختار معادلاتی ما را در داشتن مبانی برای قوانین موجّه می­کند .

مک کارتور: تفاوت­ها در هستی­شناسی هست امّا وقتی یک مفهوم خاصیتی را دارا است که، این خاصیت ساختار معادلاتی را تشکیل ­دهد و در حوزه­های متفاوت بکار رود. امّا در این مقاله تلاش می­کند تا نشان دهد این ساختار معادلاتی ما را در داشتن مبانی برای قوانین موجّه می­کند .

بنیاد­گرایی وفرضیه­ی جهان Dappled: کارت­رایت می­گوید هنگامی­که قوانین علمی را به صورت جهانی در نظر می­گیریم در حقیقت رو به تقلیل آورده­ایم.

باور تقلیل­گرایان این است که برای نمونه علوم روان­شناسی تجربی قابل تقلیل به زیست­شناسی و زیست­شناسی قابل تقلیل به مبانی فیزیک است. (تقلیل عمودی) کارترایت این نوع تقلیل را غیر ممکن می­داند. زیرا می­گوید علوم مختلف در حوزه­های متفاوتی بکار می­روند و به صورت کلی وجهانی نیستند حتی کارت­رایت با تقلیل افقی نیز که قانون­های یک حوزه در حوزه­ی دیگر به کار روند نیز مخالف است.

ردّ تقلیل­گرایی با مثال نویرات: کارت­رایت در رد تقلیل مسائل به فیزیک به مثال نویرات    Neurath اشاره می­کند: نویرات اشاره می­کند در بعضی حالات وضعیت فیزیکالیست­ها بدتر از یک روان­شناس رفتارگرا در پیش­بینی رویداد­ها است. برای نمونه در حرکت اسکناس 1000دلاری در باد شدید یک فیزیکالیست به دنبال عوامل متغیر در این مثال است و چون مجهولات وی زیاد است عملا" توان پیش­بینی را ندارد. ولی رفتارگرا می­تواند حدس اجمالی ارائه دهد. زیرا به بیان نویرات در عمل­گرایی جنبه­ی محتوایی و عملی در علم بکار می­رود.

کارت­رایت مشکل پیش­بینی را نتیجه این می­داند که نیروهای عمل­کننده­ی ترکیبی در آن موثر است. بنابراین نه تنها با تقلیل عمودی مخالف است، بلکه با تقلیل افقی در فیزیک هم مخالف است. و بیان می­کند اگر در یک مدل نیروها دقیق و با اهمیت هستند (وزن در سقوط وزنه) دلیل نمی­شود که ما نیرویی را بنیادی­تر تصور کنیم زیرا شاید وضعیتی باشد که نیروهای دیگر از اهمیت بیش­تری برخوردار باشند (مثل باد) که در شرایط عادی آن­ها را در نظر نگرفته­ایم.

استعدادها وخصوصیات: کارترایت اشاره می­کند آن­چه که امکان می­دهد که قانون­وارها، قاعده­مند و فرموله شوند ناشی از مکانیسم­های عصبی است. مکانیسم عصبی است که مجموعه­ای به اندازه کافی استعدادهای ثابتی را برای قواعد قانون­وار ایجاد می­کند و آن را موجّه­نما نشان می­دهد.

استعداد اثری تضمین شده ندارد و در وضعیت باز و بسته قرار دارد به عنوان مثال اسکناس می­تواند در باد به اهتزاز در بیاید ولی همیشه در این حالت نیست بنابراین انجام آن متفاوت و غیر قابل پیش­بینی است و وابسته به عواملی چون جهت باد هوا و فشار هوا بستگی دارد و در وضعیت باز بسته قرار می­گیرد و این حالت باز و بسته بودن حالت اختیار را تفویض می­کند.

 خصوصیات باید به طور موضعی بررسی شود و می­تواند به نوعی با قانون­وارها گره بخورد. البته در حالت پارادایمی و به صورت local  در ذهن توضیح داده می­شود.

اما مک­کارتور می­گوید: که در محتوی دقیق علمی استعدادها باید در نهایت به شکل خصوصیات موقعیتی درآیند.

 حالتی بر ضد بنیادگرایی: در مثال اسکناس $1000، کارت­رایت می­گوید: بنیادگرایان نمی­توانند رفتار اسکناس را پیش­بینی کنند. امّا بنیاد­گرایان این مثال را چگونه تبیین می­کنند؟ پاسخ این است که در این مثال مقدار کم جرم است که مشکل پیش­بینی را ایجاد می­کند و عوامل متغیر سرعت و جهت باد و موقعیت نسبی اسکناس موجب بی­قاعده دیده شدن حرکت، شده است. امّا با معمول­سازی حرکت و مدوله کردن آن می­توان استعدادهای باز و بسته را به شکل موفقیت­آمیزی پیش­بینی کرد و هر چه مدل ترکیبی­تر باشد و همه عوامل موثر بیان شوند، پیش­بینی دقیق­تر می­شود برای نمونه هنگامی که باد در جهت خاصی بوزد پیش­بینی راحت­تر است، البته در تمام موارد اثر نیروی گرانش وجود دارد و بنابراین اگر اطلاعات موثر در موضوع بیش­تر شود رفتار اسکناس هم قابل پیش­بینی خواهد بود و کارت­رایت مثالی را مطرح می­کند که علت­های دیگر در آن نقش دارند و این را شاهدی بر آن می­گیرد که بنیادگرایی کامل نیست. سوالی که از خانم کارت­رایت پرسیده می­شود این است که آیا خصوصیات صرفا" ناشی از مکانیسم عصب­شناختی است؟ و چگونه علم که مبتنی بر خصوصیات به صورت external است به چنین توفیقاتی  دست یافته است؟

 به طور خلاصه می­توان پاسخ بنیادگرایان را به صورت زیر مطرح کرد:

  1. با معمول­سازی حرکت و مدوله کردن آن می­توان استعدادهای باز و بسته را به شکل موفقیت­آمیزی پیش­بینی کرد.

  2. مثال مطرح شده شاهدی بر کامل نبودن بنیادگرایی نیست زیرا در این مثال علت­های دیگری نقش دارند که اطلاعات ما از آن ها دقیق نیست.

  3. چگونه علم که مبتنی بر خصوصیات به صورت external است به چنین توفیقاتی  دست یافته است؟

    خصوصیات و واقع­گرایی ساختاری: کارت­رایت بیان می­کند خصوصیات به مثابه اعطای تمایلاتی برای قواعد قانون­وار تعریف می­شوند که ارتباط علّی بین تشکیل­دهنده­های یک حوزه نظری را هدایت می­کنند. البته فرموله کردن قانون­وارها خارج از مکانیسم عصب­شناختی نیست.

    مک­کارتور با توجه به تعریف چه­کاراوارتی: خصوصیات هستومند نظری است که به مثابه تمایلی قانون­وار که هستومند درگیر آن است. و آن­چه که می­تواند در مورد هستومندهای نظری شناخته شود خصوصیاتی است که کشف می­شوند. و قواعد علّی که وارد در تجربه می­شوند متعامل با هستومندها هستند. واقع­گرایی­ساختاری حمایت مداومی از بعضی قانون­وارها حتی در حوزه­های متفاوت می­کند بنابراین واقع­گرایان­ساختاری، نیازی ندارند که تقلیل­گرا باشند. اگرچه واقع­گرایان تکثّر در هستی­شناسی را می­پذیرند امّا بیان می­کنند که ساختار مشترکی این حوزه­های متفاوت را در برمی­گیرد.      

    بنیادگرایی و برنامه نظری میدان موثرEFT: ضد بنیاد­گرایان EFT , QFT را به نفع  خود تفسیر می­کنند. در این نظریه­ها حوزه و دامنه­ای پیشنهاد می­شود که نظریه میدان درون آن داده شده است. در EFT ذراتی که موجودند به­طور محلی و موقعیتی تحت تاثیر قرار می­گیرند. بنابراین این نظریه می­تواند از نظریه کارت­رایت حمایت کند.

    مک­کارتور: درست است که این برنامه به دامنه­ای محدود است امّا این نظریه برای بنیاد­گرایان هم مفید است.

    EFT و واقع­گرایی­ساختاری: واقع­گرایان­ساختاری با تاکید بر اشتراکات QFT, EFTهای مختلف بیان می­کنند همه این نظریه­ها در چارچوب 4 بعدی فضا زمان مینکوفسکی قرار دارند و این زمینه کلی فراهم می­کند که ذرات از اصول مکانیک کوانتومی اطاعت کنند و خصوصیات میدان در حوزه­ها توسط ساختار ریاضیاتی مشترک توصیف می­شوند. بنابراین EFT با هم مرتبط­اند با دیگر معادلاتی که گروه دیگری را هنجارسازی می­کنند.

    مک­کارتور: با حمایت از این­که باید در EFT به خصوصیات توجه شود امّا اضافه می­کند که در ساختارهای استوار STABLE STRUCTUREAL (law-like) به خصوصیاتی اشاره دارندکه در عرض حوزه­های EFT هستند وEFTها را مرتبط می­کند. و حتی قانون­وارهایی که خانم کارت­رایت در زمینه­های آزمایشگاهی به­کار می­برد به­طور افقی با حوزه­های نظری مرتبط است پس به نوعی در نظر خانم کارت­رایت هم ارتباط دو حوزه دیده می­شود. نهایتا" تداوم ساختاری EFT ها در واقع­گرایی ساختاری و روش طبیعی موجب فهم ارتباط بین EFT ها است که بر تصویر جهان Dappled غالب می­شود.

    هستی­شناسی تکثّرگرا و بنیادگرایی درباره قانون طبیعت: خصوصیات ساختاری در تعاملات آزمایشگاهی با وجود تغییر در نظریه بقا دارند و در نظریه­های جدید به­کار می­روند و این امکان پیشرفت علم را در نظریه­های جدید مهیا می­کند بنابراین قوانین قدیمی­تر به مثابه ارتباطات فیزیکی استوار (stable) در نظریه­های جدید و یا در پهنه­های وسیع­تر بکار می­روند.

    اما نظر کارت­رایت بر رشد علم اثر نامناسبی دارد زیرا اطلاعات یک حوزه در حوزه دیگر قابل استفاده نیست در صورتی که بنیادگرایان با استفاده از قانون­های نیوتن و یک­پارچه­سازی تفاوت­های محتوایی در حرکات زمینی و مکانیک سماوی تا حد زیادی موجب پیشرفت فیزیک شد.

     





نظرات() 


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


درباره وبلاگ:



آرشیو:


طبقه بندی:


آخرین پستها:


پیوندها:


پیوندهای روزانه:


نویسندگان:


ابر برچسبها:


نظرسنجی:


آمار وبلاگ:







The Theme Being Used Is MihanBlog Created By ThemeBox